ਰਾਖਹੁ ਰਾਖਹੁ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ ।।
ਤੇਰੀ ਸਰਣਿ ਤੇਰੈ ਦਰਵਾਰਿ ।।

सलोकु मः ३ ॥ सेखा चउचकिआ चउवाइआ एहु मनु इकतु घरि आणि ॥ एहड़ तेहड़ छडि तू गुर का सबदु पछाणु ॥ सतिगुर अगै ढहि पउ सभु किछु जाणै जाणु ॥ आसा मनसा जलाइ तू होइ रहु मिहमाणु ॥ सतिगुर कै भाणै भी चलहि ता दरगह पावहि माणु ॥ नानक जि नामु न चेतनी तिन धिगु पैनणु धिगु खाणु ॥१॥ मः ३ ॥ हरि गुण तोटि न आवई कीमति कहणु न जाइ ॥ नानक गुरमुखि हरि गुण रवहि गुण महि रहै समाइ ॥२॥ पउड़ी ॥ हरि चोली देह सवारी कढि पैधी भगति करि ॥ हरि पाटु लगा अधिकाई बहु बहु बिधि भाति करि ॥ कोई बूझै बूझणहारा अंतरि बिबेकु करि ॥ सो बूझै एहु बिबेकु जिसु बुझाए आपि हरि ॥ जनु नानकु कहै विचारा गुरमुखि हरि सति हरि ॥११॥

अर्थ :-हे चुके चुकाए शेख ! इस मन को एक टिकाणे पर ला; उलटी सीधी बातें छोड़ और सतिगुरु के शब्द को समझ। हे शेख ! जो (सब का) जाणू सतिगुरु सब कुछ समझता है उस की चरणी लग;आशांए और मन की दौड़ मिटा के अपने आप को जगत में मेहमान समझ; अगर तूं सतिगुरु के भाणे में चलेंगा तो भगवान की दरगाह में आदर पावेंगा। हे नानक ! जो मनुख नाम नहीं सिमरते,उन का (बढ़िया) खाना और (बढ़िया) पहिनणा फिटकार-योग है।1। हरि के गुण ब्यान करते हुए वह गुण खत्म नहीं होते, और ना ही यह बताया जा सकता है कि इन गुणों को विहाझण के लिए मुल्य क्या है; (पर,) हे नानक ! गुरमुख जीव हरि के गुण गाते हैं। (जो मनुख भगवान के गुण गाता है वह) गुणों में लीन हुआ रहता है।2। (यह मनुखा) शरीर, मानो, चोली है जो भगवान ने बनाए है और भक्ति (-रूप कसीदा) निकाल के यह चोली पहनने-योग बनती है। (इस चोली को) बहुत तरह कई वंनगीआँ का हरि-नाम पट लगा हुआ है; (इस भेत को) मन में विचार कर के कोई विरला समझने वाला समझता है। इस विचार को वह समझता है, जिस को हरि आप समझावे। दास नानक यह विचार बताता है कि सदा-थिर रहने वाला हरि गुरु के द्वारा (सुमिरा जा सकता है)।11।

ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥ ਸੇਖਾ ਚਉਚਕਿਆ ਚਉਵਾਇਆ ਏਹੁ ਮਨੁ ਇਕਤੁ ਘਰਿ ਆਣਿ ॥ ਏਹੜ ਤੇਹੜ ਛਡਿ ਤੂ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਪਛਾਣੁ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਅਗੈ ਢਹਿ ਪਉ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਜਾਣੈ ਜਾਣੁ ॥ ਆਸਾ ਮਨਸਾ ਜਲਾਇ ਤੂ ਹੋਇ ਰਹੁ ਮਿਹਮਾਣੁ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੈ ਭਾਣੈ ਭੀ ਚਲਹਿ ਤਾ ਦਰਗਹ ਪਾਵਹਿ ਮਾਣੁ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿ ਨਾਮੁ ਨ ਚੇਤਨੀ ਤਿਨ ਧਿਗੁ ਪੈਨਣੁ ਧਿਗੁ ਖਾਣੁ ॥੧॥ ਮਃ ੩ ॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵਈ ਕੀਮਤਿ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਰਵਹਿ ਗੁਣ ਮਹਿ ਰਹੈ ਸਮਾਇ ॥੨॥ ਪਉੜੀ ॥ ਹਰਿ ਚੋਲੀ ਦੇਹ ਸਵਾਰੀ ਕਢਿ ਪੈਧੀ ਭਗਤਿ ਕਰਿ ॥ ਹਰਿ ਪਾਟੁ ਲਗਾ ਅਧਿਕਾਈ ਬਹੁ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਭਾਤਿ ਕਰਿ ॥ ਕੋਈ ਬੂਝੈ ਬੂਝਣਹਾਰਾ ਅੰਤਰਿ ਬਿਬੇਕੁ ਕਰਿ ॥ ਸੋ ਬੂਝੈ ਏਹੁ ਬਿਬੇਕੁ ਜਿਸੁ ਬੁਝਾਏ ਆਪਿ ਹਰਿ ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਕਹੈ ਵਿਚਾਰਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਸਤਿ ਹਰਿ ॥੧੧॥

ਅਰਥ:- ਹੇ ਚੁੱਕੇ ਚੁਕਾਏ ਸ਼ੇਖ਼! ਇਸ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕ ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਲਿਆ;ਵਿੰਗੀਆਂ ਟੇਢੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਛੱਡ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸਮਝ। ਹੇ ਸ਼ੇਖਾ! ਜੋ (ਸਭ ਦਾ) ਜਾਣੂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਚਰਨੀਂ ਲੱਗ;ਆਸਾਂ ਤੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਮਿਟਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਗਤ ਵਿਚ ਪਰਾਹੁਣਾ ਸਮਝ; ਜੇ ਤੂੰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਭਾਣੇ ਵਿਚ ਚਲੇਂਗਾ ਤਾਂ ਰੱਬ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਵੇਂਗਾ। ਹੇ ਨਾਨਕ! ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਸਿਮਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ (ਚੰਗਾ) ਖਾਣਾ ਤੇ (ਚੰਗਾ) ਪਹਿਨਣਾ ਫਿਟਕਾਰ-ਜੋਗ ਹੈ।1। ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਗੁਣ ਮੁੱਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾਹ ਹੀ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਹਾਝਣ ਲਈ ਮੁੱਲ ਕੀਹ ਹੈ; (ਪਰ,) ਹੇ ਨਾਨਕ! ਗੁਰਮੁਖ ਜੀਊੜੇ ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ) ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।2। (ਇਹ ਮਨੁੱਖਾ) ਸਰੀਰ, ਮਾਨੋ, ਚੋਲੀ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ ਤੇ ਭਗਤੀ (-ਰੂਪ ਕਸੀਦਾ) ਕੱਢ ਕੇ ਇਹ ਚੋਲੀ ਪਹਿਨਣ-ਜੋਗ ਬਣਦੀ ਹੈ। (ਇਸ ਚੋਲੀ ਨੂੰ) ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਵੰਨਗੀਆਂ ਦਾ ਹਰੀ-ਨਾਮ ਪੱਟ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ; (ਇਸ ਭੇਤ ਨੂੰ) ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਉਹ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰੀ ਆਪ ਸਮਝਾਵੇ। ਦਾਸ ਨਾਨਕ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹਰੀ ਗੁਰੂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ (ਸਿਮਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ)।11।

ਮੈਂ ਅਤੇ ਨਾਨਕ…
ਓਹ ਆਪ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ
ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਹਿੰਦੂ ਨਾ ਸਿੱਖ
ਮੈਂ ਹੀ ਕੁਝ ਬਣਨਾ ਜਰੂਰੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ…
ਮੈਂ ਓਹਦੇ ਬਾਰੇ ਅਪਸ਼ਬਦ ਸੁਣਦਾਂ
ਓਹਦੀ ਪੱਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲੈਨਾਂ,
ਓਹਦੀ ਪੱਤ ਮੇਰੀ ਮੁਹਤਾਜ ਨਹੀਂ ਐ…
ਮੈਂ ਓਹਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾਂ,
ਬਸ ਓਸੇ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ…
ਓਹ ਵੇਈਂਆਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ
ਖ਼ਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਗੁਟਕਾ ਫ਼ੜਦਾ ਹਾਂ
ਬੂਹਾ ਢੋਅ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ…
ਉਸਦੇ ਆਖਿਆਂ ਰੱਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਨਦਾਂ
ਰੱਬ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ
ਉਦਾਸੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਦਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ…
ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ,
ਓਹ ਮੇਰੇ ਨਾਨਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ…
— ਸੁਖਪਾਲ

ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਮੈ ਮੈ ਮੁਕ ਗਈ ਯਾਰੋ
ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਖੂਹ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਆਇਆ .
ਮੇਰਾ ਕੁਜ ਨੀ ਬਾਬਾ ਸਭ ਕੁਜ ਤੇਰਾ ਏ
ਇਕੋ ਘੁੱਟ ਵਿੱਚ ਮੈ ਸੱਤ ਜਨਮ ਜੀ ਆਇਆ
ਲਿਖਤ-ਬੱਬੂ ਮਾਨ

ਨਾਨਕ ਨੀਵਾਂ ਜੋ ਚਲੈ
ਲਾਗੈ ਨਾ ਤਾਤੀ ਵਾਉ

ਪੂਰੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਸੀ ਅਧੂਰੇ ਕਿਵੇ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹਾ , ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਧੂਰਿਆਂ ਤੇ ਮਿਹਰ ਭਰਿਆ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ ਜੇ ਆਪਣੀ ਉਸਤਤਿ ਲਿਖਵਾ ਲੈਣ ਤਾਂ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੈ । ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਦੇ ਮੌਕੇ ਆਪ ਸੰਗਤ ਜੀ ਨੂੰ ਏਹੋ ਜਿਹੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾ ਜੋ 90 °/• ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਸਾਇਦ ਹੀ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਜੀ । ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਿਸ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਰਾਇਪੁਰ ਸੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤਲਵੰਡੀ ਪੈ ਗਿਆ। ਤਲਵੰਡੀ ਦੀ ਜਦੋ ਸਾਰੀ ਜਗੀਰ ਰਾਏ ਬੁਲਾਰ ਖਾਂ ਭੱਟੀ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਏ ਭੋਏ ਖਾਂ ਭੱਟੀ ਜੀ ਕੋਲ ਆਈ ਇਸ ਤਲਵੰਡੀ ਨੂੰ ਫੇਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਰਾਏ ਭੋਏ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਆਖਣ ਲੱਗੇ । ਰਾਏ ਭੋਏ ਕੋਲ 39 ਹਜਾਰ ਕਿਲੇ ਜਮੀਨ ਸੀ ਜਦੋ ਰਾਏ ਬੁਲਾਰ ਜੀ 8 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਏ ਤਾ ਪਿਤਾ ਰਾਏ ਭੋਏ ਜੀ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਸਨ । ਇਹ ਸਾਰੀ ਜਗੀਰ ਰਾਏ ਬੁਲਾਰ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ , ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਲਿਆਣ ਚੰਦ ਜੀ ਰਾਏ ਬੁਲਾਰ ਜੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਟਵਾਰੀ ਦੀ ਡਿਉਟੀ ਕਰਦੇ ਸਨ । ਆਪ ਸਭ ਸੰਗਤ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋ ਜਾਣੂ ਹੋ ਮੈ ਸਿਰਫ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਝਾ ਕਰਨ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ । ਰਾਏ ਬੁਲਾਰ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੱਧੀ ਜਗੀਰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਕੁਝ ਰਕਮਾਂ ਲਾ ਦਿੱਤੀਆ ਸੀ । ਆਉ ਅੱਜ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਨ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਸ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਜਗੀਰਾਂ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਆਪ ਜੀ ਨਾਲ ਸਾਝਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗਾਂ ਹਾ ਜੀ । ਆਪ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਮੁਰੱਬਿਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਜਮੀਨ ਹੈ ਇਕ ਮੁਰੱਬੇ ਦੇ ਵਿੱਚ 25 ਕਿਲੇ ਜਮੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਪਹਿਲਾ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ 18 ਹਜਾਰ ਏਕੜ ਜਮੀਨ ਹੈ ।
ਇਸ ਤੋ ਅਗੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾ ਗੁਰਦੁਵਾਰਾ ਕਿਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਉਜਾੜੀ ਖੇਤੀ ਹਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ । ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਮ 45 ਮਰੁੱਬੇ ਜਮੀਨ ਹੈ ।
ਗਲ ਕਰਦੇ ਹਾ ਗੁਰਦੁਵਾਰਾ ਬਾਲ ਲੀਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਬਾਲ ਅਵੱਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ । ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਮ 120 ਮਰੁੱਬੇ ਜਮੀਨ ਹੈ ।
ਇਸ ਤੋ ਅਗੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾ ਗੁਰਦੁਵਾਰਾ ਮਾਲ ਜੀ ਸਾਹਿਬ
ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਜਦੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਮੱਝੀਆਂ ਚਾਰਨ ਗਏ ਸੀ ਤਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਰਾਮ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਸੌ ਗਏ। ਜਦੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨੂਰਾਨੀ ਮੁੱਖ ਤੇ ਧੁੱਪ ਆਈ ਤਾ ਸੱਪ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਤੇ ਆਪਣੀ ਫਨ ਕਰਕੇ ਛਾ ਕੀਤੀ ਸੀ । ਇਸ ਗੁਰਦੁਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਮ 180 ਮੁਰੱਬੇ ਜਮੀਨ ਹੈ ।
1947 ਤੋ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਜਮੀਨ ਪੱਟੇ ਤੇ ਉਥੋ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ । 99 ਸਾਲ ਵਾਸਤੇ ਜਿਸ ਜਮੀਨ ਨੂੰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਟਾ ਕਰਵਾਉਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਥੋੜੇ ਬਹੁਤ ਰੁਪਏ ਭਰ ਕੇ ਉਥੋ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਮੀਨਾਂ ਪਟਿਆਂ ਉਤੇ ਲੈ ਕੇ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾ ਉਥੋ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਕ ਕੇਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀ 1947 ਤੋ ਬਾਅਦ ਲਗਾਤਾਰ ਇਹ ਜਮੀਨਾਂ ਤੇ ਸਾਡਾ ਕਬਜਾਂ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਮੀਨਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ ਪਰ ਸਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਇਕ ਗੱਲ ਆਖੀ ਸੀ । ਇਹ ਸਾਰੀ ਜਮੀਨ ਜਇਆਦਾਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਰਹੇਗੀ । ਜੇ ਤੁਸੀ ਇਸ ਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜਾ ਜਮੀਨ ਠੇਕੇ ਤੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾ ਪਟੇ ਤੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ ਇਸ ਜਮੀਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਾਲਿਕ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਐਸੇ ਦੀਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਦੀਆਂ ਸਰਬੱਤ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਲੱਖ ਲੱਖ ਮੁਬਾਰਕਾਂ ਹੋਵਣ ਜੀ ।
ਜੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਤਰਸਿੱਕਾ

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ
ਸੇਈ ਪਿਆਰੇ ਮੇਲਣਾ ਜਿਨਾ ਮਿਲਿਆ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਚਿਤ ਆਵੇ

ਸਿਰ ਦੇਣਾ ਕੇ ਸਿਰ ਵਰਤਣਾ ??
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇ ਤੋ ਵੇਖਿਆ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਪਿਆਰਾ ਪੰਥ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਕੌਮ ਦੀ ਖਾਤਰ ਸਿਰ ਦੇਣ ਦਾ ਹੋਕਾ ਦਿੰਦਾ , ਆਪਾ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਈ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਤਬਕਾ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੜਾ ਪਡ਼੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਸੂਝਵਾਨ ਪੰਥ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਸਮਝਦਾ ਏ ਜ਼ੋਰ ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰੌਲਾ ਪਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ।
“ਕਿ ਸਿਰ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨ ਕਰੋ ਸਿਰ ਵਰਤਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨ ਕਰੋ ਸਿਰ ਅਹੀ ਬੜੇ ਦਿੱਤੇ ਆ ਪਰ ਵਰਤੇ ਨੀ”
ਏ ਤਬਕਾ ਏਨਾ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ “ਕੌਮੀ ਸ਼ਹੀਦਾਂ” ਦੀ ਸੂਝ ਸਮਝ ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਚ ਆਪਾ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਾਬਰ ਕਰਣ ਦਾ ਵੀ ਯਤਨ ਕਰਦਾ
ਏ ਤਬਕਾ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇ ਚ ਸਿਰ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਏਨੀ ਨਫ਼ਰਤ ਨਾਲ ਵੇਖ ਦਾ ਜਿਵੇ ਪਤਾ ਨੀ ਉਹਨਾ ਕੀ ਗੁਨਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ “ਕੌਮ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਾਉ , ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਮਰਾਉ, ਜੰਸੀਆ ਦਾ ਬੰਦਾ ਆਦਿ ਖ਼ਿਤਾਬ ਵੰਡ ਦੇ ਆ
ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੜੇ ਗੁਰਮਤਿ ਗਿਆਤਾ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਆ ਇਸ ਲੀ ਆਓ ਵੇਖੀਏ ਬਾਣੀ ਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸਿਰ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਆ ਕੇ ਸਿਰ ਵਰਤਣ ਦੀ …..
1) ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਆ “ਹੇ ਸੱਜਣਾ ਜੇ ਤੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਕਹੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਿਰ ਵੱਢਕੇ ਦੇ ਦਵਾਂ”
ਤੂ ਚਉ ਸਜਣ ਮੈਡਿਆ ਡੇਈ ਸਿਸੁ ਉਤਾਰਿ ॥
ਅਹੀ ਦੇਈ ਕਹੀ ਦਾ ਏਥੇ “ਡੇਈ ਸਿਸੁ” ਆ
ਸਿੰਧ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵੱਲ ਦ ਦੀ ਥਾਂ ਡ ਬੋਲਦੇ ਆ
ਨੋਟ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਗੁਰਬਾਣੀ ਚ ਬੜੀ ਵਰਤੀ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ
2) ਸੀਸੁ ਵਢੇ ਕਰਿ ਬੈਸਣੁ ਦੀਜੈ …..
ਇਹ ਬੋਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇੱਥੇ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਸੀਸ “ਦੀਜੈ” ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ
3) ਇਕ ਹੋਰ ਸਲੋਕ ਜੋ ਆਮ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਆ ਓਦੇ ਚ ਤੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਸ਼ਰਤ ਹੀ ਏ ਰੱਖੀ ਮੇਰੀ ਗਲੀ ਚ ਓਹੀ ਵੜਿਓ ਜਿਨ੍ਹੇ “ਸਿਰ ਦੇਣਾ”
ਇਤੁ ਮਾਰਗਿ ਪੈਰੁ ਧਰੀਜੈ ॥
ਸਿਰੁ ਦੀਜੈ ਕਾਣਿ ਨ ਕੀਜੈ ॥੨੦॥
ਵੇਖੋ “ਸਿਰੁ ਦੀਜੈ” ਅਖਰ ਨੇ
(ਏਦਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਪੰਕਤੀਆਂ ਬਾਣੀ ਚ)
ਏਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਗੁਰੂ ਹੁਕਮ ਹੁੰਦਿਆ ਵਿਦਵਾਨ ਪਤਾ ਨੀ ਕਿਉਂ ਰੋਈ ਪਿੱਟੀ ਜਾੰਦੇ ਆ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਸਿਰ ਦੇਣਾ ਨਾ ਦਿਉ ਪਰ ਘਟੋ ਘਟ ਕੁਫਰ ਤੇ ਨ ਬਕੋ
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੰਨਾ 1699 ਵਿਸਾਖੀ ਦਾ ਜਦੋ ਬਾਜਾਂਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਨੰਗੀ ਸਿਰੀ ਸਾਹਿਬ ਹੱਥ ਲੈ ਕੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਇੱਕ ਸਿਰ ਚਾਹੀਦਾ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਪੰਜ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ “ਸਿਰ ਦਿੱਤੇ” ਧਿਆਨ ਰਵੇ “ਸਿਰ ਦਿੱਤੇ” ਵਰਤੇ ਨਹੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਕਿਉ ਜੇ ਸਿਰ ਵਰਤਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਸਾਹਿਬ ਨਹੀ ਸੀ ਫੜਣੀ ਸਗੋਂ ਕਲਮ ਤੇ ਦਵਾਤ ਫੜੀ ਹੋਣੀ ਸੀ
1704 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਆਨੰਦਪੁਰ ਛੱਡਿਆ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ ਸਿਰ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਚ ਵਾਰ ਦਿੱਤੇ ਤਿੰਨ ਪਿਆਰੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਦੋ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੰਦੇੜ ਤਕ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਆ ਮਲਬ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਅਹੀ “ਸਿਰ ਦੇ ਦੇਣਾ” ਏ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਉਹਨੇ ਕਿੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਕਦੋਂ ਵਰਤਣਾ ਬਸ ਏਦਾਂ ਈ ਗੁਰੂ ਰੂਪ ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ ਹੁਣ ਵੀ ਸਿਰ ਮੰਗਦੈ ਆ ਤੇ ਅਹੀ ਸਿਰ ਦੇਣਾ
ਜਦੋਂ ਵੀ ਸਿਰ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਵਰਤਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰੇ ਸਿੱਧਾ ਜਿਆ ਜਵਾਬ ਦਿਆ ਕਰੋ ਕੇ “ਅਸੀਂ ਸਿਰ ਦੇਣਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਸਿਰ ਵਰਤਣਾ ਹਾਡਾ ਸਿਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਅਮਨਾਤ ਆ ਉ ਜਿੱਥੇ ਜਦੋ ਮਰਜੀ ਵਰਤੇ ਅਹੀ ਸਿਰ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੇ ਤਾ ਅਸੀਂ ਏਦੇ ਚ ਕਾਣ ਕਨੌਢ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ”
ਸੋ ਬੇਨਤੀ ਆ ਕਾਇਰ ਤੇ ਆਪੂਂ ਬਣੇ ਮਨਮੁਖ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਲੜ ਲੱਗੋ ਕਲਗੀਧਰ ਪਿਤਾ ਮਿਹਰਾਂ ਕਰਨ
ਮੇਜਰ ਸਿੰਘ

ਗੁਰੂ ਪਿਤਾ ਬਾਬਾ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ (ਭਾਗ-10)
ਬਾਬਾ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ (ਕਲਿਆਣ ਚੰਦ) ਦਾ ਜਨਮ ਸਨ 1440 ਈ: ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਬਨਾਰਸੀ ਜੀ ਦੀ ਪਾਵਨ ਕੁੱਖੋ ਕੱਤੇ ਮਹੀਨੇ ਹੋਇਆ। ਕੁਝ ਲੇਖਕ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਤਲਵੰਡੀ ਮੰਨਦੇ ਆ , ਪਰ ਪੱਠੇਵਿੰਡ ਪਿੰਡ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਡੇਰਾ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿੰਦੇ ਆ। ਤਰਨਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ ਉਥੇ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੱਠੇਵਿੰਡ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਹੈ (ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਫੋਟੋ ਨਾਲ ਐਡ ਆ) .
ਬਾਬਾ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਕੋਈ ਭੈਣ ਨਹੀ ਸੀ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੀ ਬਾਬਾ ਲਾਲ ਚੰਦ ਜੀ। ਇਸ ਲਈ ਰਿਸ਼ਤੇ ਚ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚਾਚਾ ਜੀ ਲਗਦੇ ਸੀ , ਬਾਬਾ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਭੱਟੀ ਰਾਏ ਭੋਏ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਦਾਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਸਮੇ ਨਾਲ ਰਾਏ ਭੋਏ ਤੇ ਬਾਬਾ ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਭੱਟੀ ਰਾਏ ਬੁਲਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਬਾ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌੰਪ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਦਾਰ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਕਾਰਦਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪਟਵਾਰੀ ਨੂੰ ਜਿਸ ਦੇ ਥੱਲੇ ਛੋਟੇ ਪਟਵਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਇਹ ਬੜੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਸੂਝਵਾਨ ਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਬੜੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਤੇ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਚਾਹਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਬੀਬੀ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ (ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ) ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਖੇਤੀ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸ਼ੌੰਕ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡੰਗਰ ਰਖੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਡੰਗਰ ਚਾਰਨ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ। ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ
ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਬੜੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਚ ਲਗਨ ਰੱਖਦੇ ਸੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉੱਠ ਕੇ ਦੇਖਣ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਕੇ ਕੋਈ ਭੁੱਖਾ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬੜਾ ਦਿਆਲੂ ਸੁਭਾਅ ਸੀ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਬੜਾ ਉੱਚਾ ਸੁੱਚਾ ਸੀ (ਮਾਤਾ ਜੀ ਬਾਰੇ ਵੱਖਰੀ ਪੋਸਟ ਲਿਖੂ )
ਏਸੇ ਦਿਆਲੂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਭਾਗ ਲੱਗੇ 1465ਈ:ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਇਕ ਪੁੱਤਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਪੇਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਸੀ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਜਨਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਾਮ ਹੀ ਨਾਨਕੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ
1469ਈ: ਨੂੰ ਕੱਤਕ ਦੀ ਪੁੰਨਿਆ ਦੀ ਰਾਤ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਬਾਬਾ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਏਨਾ ਚਾਅ ਸੀ ਕੇ ਜਦੋ ਦੌਲਤਾਂ ਦਾਈ ਤੋ ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਕੇ ਪੁਤਰ ਆਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਥਾਲ ਭਰ ਕੇ ਮੋਹਰਾਂ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਇਹ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਦੌਲਤਾਂ ਨੇ ਲਿਆ ਨਹੀ ਸਾਰੇ ਤਲਵੰਡੀ ਨਗਰ ਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਈਆਂ
ਚਾਹੇ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਦੇ ਚ ਬਾਬਾ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਪਰ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਤਾਂ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਕਰਕੇ ਜਾਣਦੇ ਸੀ ਵੈਸੇ ਏਨਾ ਪਿਆਰ ਸੀ ਕੇ ਘਰੇਲੂ ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਕੰਮਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੁਤਰ (ਗੁਰੂ) ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਆਪ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਛੱਡ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਰ ਵਿਦਿਆ ਪੜਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਪੰਡਿਤ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਥ ਕੋਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੜਉਣ ਲੇੈਕੇ ਗਏ ਫਾਰਸੀ ਲਈ ਮੁੱਲਾ ਕੁਤਬਦੀਨ ਕੋਲ ਲੈਕੇ ਗਏ
ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਨਾਨਕ ਨਾ ਬੋਲਦਾ ਨ ਕੁਝ ਖਾੰਦਾ ਪੀੰਦਾ ਹੈ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਆਪ ਗਏ ਤੇ ਵੈਦ ਹਰਦਾਸ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਆਏ ਪੁਤਰ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਇਆ ਇੱਥੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕੇ ਕਿੰਨਾ ਸਨੇਹ ਸੀ ਪੁੱਤ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਪੁਤ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਆਰ ਨਹੀ ਬਲਕਿ ਧੀ ਨਾਨਕੀ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀ ਮੋੜਦੇ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆਏ ਪਿਤਾ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਝਿੜਕਿਆ ਦੋ ਚਪੇੜਾਂ ਵੀ ਮਾਰੀਆਂ ਏਨੇ ਨੂੰ ਭੱਜ ਕੇ ਭੈਣ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਆਏ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜ ਕੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਕੇ ਵੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੁਕ ਗਏ ਏਥੋ ਧੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸਮੇ ਵੀ ਸਭ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਮੰਨਾਈਆ ਵਿਆਹ ਸਮੇ ਬਾਬਾ ਰਾਏ ਬੁਲਾਰ ਜੀ ਨੇ ਪੈਸੇ ਚਾਹੇ ਪਰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਲਏ ਨਹੀ ਵੈਸੇ ਰਾਏ ਬੁਲਾਰ ਜੀ ਨਾਲ ਭਰਾਵਾਂ ਵਰਗਾ ਪਿਆਰ
ਚਾਹੇ ਸਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਪਰ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਬਾ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੋਗਿਆ ਸੀ ਕੇ ਏ ਮੇਰਾ ਪੁਤਰ ਹੀ ਨਹੀ ਰੱਬੀ ਨੂਰ ਹੈ ਸਤਿਗੁਰੂ ਤੋ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਮਾਫ ਵੀ ਮੰਗੀ ਸੀ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋ ਅਣਜਾਣੇ ਚ ਬਹੁਤ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਗੱਲ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਕਿਆ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸਭ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਚ ਹੈ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਕਸੂਰ ਨਹੀ
ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪ ਹੱਥੀਂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ
ਕੁਝ ਲੇਖਕ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਦਾ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਤਲਵੰਡੀ ਮੰਨਦੇ ਨੇ ਕੁਝ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਮੰਨਦੇ ਨੇ ਖੈਰ ਜੋ ਵੀ ਹੈ ਪਿਤਾ ਬਾਬਾ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਧੰਨ ਨੇ ਜਿੰਨਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੇ ਭੈਣ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਚ ਖਡਾਇਆ
ਗੁਰੂ ਬਚਨ ਨੇ :-
ਧਨੁ ਧੰਨੁ ਪਿਤਾ ਧਨੁ ਧੰਨੁ ਕੁਲੁ
ਧਨੁ ਧਨੁ ਸੁ ਜਨਨੀ ਜਿਨਿ ਗੁਰੂ ਜਣਿਆ ਮਾਇ ॥
ਮੇਜਰ ਸਿੰਘ
ਗੁਰੂ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ
ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਨੂੰ ਮੁਖ ਰੱਖਦਿਆ ਦਸਵੀ ਪੋਸਟ